Xây dựng nhà hát nghìn tỷ: “Nên hay Không nên?!”

0
461

(Báo Tinh Hoa) – Dự án có định hướng từ 2014 rồi, nhưng vẫn có những người lên tiếng phản đối đại loại như: “Đừng nên dồn ép bắt người dân tiếp nhận những giá trị văn hóa quá cao siêu, bằng một công thức viển vông, thiếu thực tế”, “Lãng phí tiền bạc, nên để tiền xây dựng những thứ có ích hơn như trường học, bệnh viện…”

Góc nhìn trên một số báo chí mạng.

Các luận điệu trên luôn được xuất hiện khi và mỗi khi Chính quyền chuẩn bị thực hiện 01 dự án nào đó mang tính “Văn hóa – Xã hội – Du lịch – Kiến trúc – Chính trị”. Và những người đưa ra những quan điểm này là những ai? có thật sự khách quan? Có biết chắc họ nói theo ý bản thân hay là được mớm lời, đó là chưa nói đến việc “đạo đức giả”!

Luận điệu “lãng phí” là thứ rất dễ nói và thường mang tính quy chụp và ít khi phản biện được tại thời điểm hiện tại. Bởi dĩ việc dự án nào đó có lãng phí hay không là do sau khi bắt đầu thi công có làm cho ra ngô ra khoai không hay sau khi hoàn thành xong thì có được sử dụng hợp lý hay không. Chứ còn bất kỳ dự án nào được đưa ra đều có tính hợp lý của nó cả.

Việc “xây trường học, bệnh viện, cầu vượt lũ..” là điều cần thiết, tuy nhiên hãy nhớ rằng suốt bao năm qua, Chính quyền và biết bao Mạnh thường quân đã xây hàng nghìn ngôi trường, bệnh viện rồi, chả lẽ giờ mỗi xã, mỗi thôn, mỗi làng cũng xây 01 cái ? Hơn nữa có phải xây lên là các em nhỏ chịu đến trường dâu, hay xây xong là người bệnh chịu đến khám ở các bệnh viện đó… với tư duy manh múng của người Việt thì: “Đi khám phải lên Trung Ương, chứ tuyến tỉnh không chơi”, “Đi học biết cái chữ là được chứ học cao lên lấy tiền đâu mà nuôi”… thì có xây cho từng hộ gia đình cái bệnh viện và trường học cũng chả giải quyết được cái gì, trong khi những “bệnh viện, trường học” đó chủ yếu hoạt động theo kiểu “MIỄN PHÍ” (tức dùng tiền của Chính quyền hoặc Mạnh thường quân để duy trì hoạt động, chứ Dân ta luôn “than nghèo” thì tiền đâu mà CHI RA).

Còn vụ “cầu vượt lũ” thì nói đơn giản, chả phải chỗ nào cũng xây cầu được, nhớ hồi anh Thăng còn làm Bộ trưởng, để chiều lòng dân anh ấy quyết cho xây cái cầu 3,6 tỷ… kết quả sang năm sau lũ nó cuốn mất luôn cả còn cái móng! Cái này ai học về thiết kế thi công hay địa chất, kiến trúc chắc quá rõ!

Đối với việc xây dựng Nhà hát “nghìn tỷ” này thì các bạn cần nhớ rằng nó đc xây bên Thủ Thiêm, nơi mà nếu có người ở thì chắc chắn giàu, rất giàu. Tiêu chuẩn cuộc sống của người giàu và nghèo là hoàn toàn khác nhau. Như người nghèo thấy tượng đài nghìn tỷ hoặc cổng chào nghìn tỷ thì xem đó là sự lãng phí, nhưng với người giàu thì nó là cần thiết để sinh hoạt gia đình và với người kinh doanh thì sẽ tạo ra các dịch vụ ăn theo. Mà đa phần mấy cái này là để lưu trữ và biểu diễn nghệ thuật truyền thống, cái mà người nước ngoài muốn trải nghiệm chứ không phải dân bản địa – đó là về “Du Lịch” và “Văn Hóa”.

Nếu xét về “Mỹ thuật” hoặc “Kiến trúc” thì Nhà hát này là điểm nhấn cho Thủ Thiêm nói riêng và cho Tp. Hồ Chí Minh nói chung nhưng cũng là điểm nhấn cho Toàn quốc, bởi dĩ về sau nó sẽ thường xuất hiện trên các Poster quảng cáo cũng như Nhà hát Con Sò ở Sydney ấy. Điểm nhấn cho thiết kế quần thể hậu cảnh để góp phần tăng cường phát triển về “Du lịch – Văn hóa”.

Ngoài ra, bỏ hàng chục triệu đô (nghìn tỷ) để chiếu vài trận bóng đá World Cup, Asiad. Dân thấy vẫn hợp lý và dùng dư luận ép nhà đài phải thực hiện, kể cả là đi xin xỏ… thì nhà hát nghìn tỷ cũng không có gì là quá đáng. Nó cũng giống như sân vận động thôi… hay là những người đang kêu gào kia lúc nào cũng than thở rằng “Nước mình chả có công trình nào nổi bật để giới thiệu với Thế giới” mà giờ Chính quyền bắt đầu xây thì lại lên tiếng bảo lãng phí, mâu thuẫn quá!… Hay ý của những người này là dân Việt Nam chỉ thích ăn nhậu vỉa hè, ngồi nghe nhạc vàng, nhạc trẻ phát ra từ mấy cái loa tàu của mấy thanh niên bán kéo kẹo…

Ở cái xứ mà Đại gia dám bỏ 700tr để “chịch gái” thì nó cũng sẵn sàng bỏ từng đó (hoặc nhiều hơn) để mua vé xem hòa nhạc của những Nghệ sĩ vĩ đại nhất thế giới (dù nó chả hiểu gì, cơ mà nó mua được cái danh biết thưởng thức nghệ thuật). Đấy là cách tiêu tiền của giới Thượng Lưu đấy, mà giới này ở Việt Nam thì đang ngày càng tăng nhiều.

Ví như ở Vinhomes khu Landmark 81 ấy, có khoảng hơn 10.000 căn hộ được bán, giá thấp nhất của 01 căn hộ là 3,5 tỷ và giá cao nhất có thể lên đến 22 tỷ, ngoại trừ khoảng 2000 căn được bán rẻ hoặc tặng cho Đối tác, Nhân viên cao cấp Công ty thì hiện nay ở đấy giỏi lắm còn tầm 1000 căn hộ. Đến 70% các căn hộ đã có người sinh sống, dù dưới hình thức mua ở hay thuê ở (giá thuê giao động từ 30 – 90tr/tháng). Đó là tôi chưa nói đến khu Biệt thự của Vinhomes đấy.

Các bạn nghĩ Dân Việt Nam nghèo ?

Xin thưa là có nghèo nhưng ngày càng ít rồi, còn lại toàn là “than nghèo” thôi, cứ nhìn Dân Việt ta bán hàng Online, bán buôn cái gì chả tìm cách trốn thuế, trồng cái gì thì cũng phun lấy phun để thuốc vào để thu hoạch sớm, sản lượng nhiều… thì thử hỏi nghèo được không ?!

Cho nên việc xây 01 cái nhà hát nghìn tỷ để thu lại nhiều nguồn lợi kể cả “vật chất lẫn tinh thần” thì có chục ngàn tỷ cũng đáng.

Vấn đề xây cái Nhà hát nghìn tỷ kia không nằm ở “lãng phí” mà là làm cho ra làm. Đừng thành 1 cái mớ không gỡ nổi. Nên làm nhưng làm nổi không ?!

Bà Nguyễn Thế Thanh- nguyên Phó GĐ Sở VHTTDL Thành phố TP.HCM: Thứ nhất, cần làm rõ khái niệm NHÀ HÁT như một thiết chế văn hóa, bao hàm phần vật thể (khán phòng biểu diễn, nhà tập, nhà chứa nhạc cụ và đạo cụ…) và phần phi vật thể (các tiết mục biểu diễn thanh nhạc, khí nhạc, múa…). Hiểu như vậy thì chưa có nhà hát nào ở Sài Gòn đạt chuẩn. Nhưng nếu hiểu nhà hát là nơi cung cấp địa điểm biểu diễn cho các đơn vị nghệ thuật chưa/ không có khán phòng biểu diễn thì TP. Hồ Chí Minh hiện có 2 nhà hát đạt chuẩn là Nhà hát Thành phố và Nhà hát Hòa Bình.

Thứ hai, việc xây một nhà hát mới nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng đa dạng thì nên lấy tiêu chuẩn của loại hình có yêu cầu cao nhất về kỹ thuật âm thanh, ánh sáng, không gian sâu – rộng – cao của sân khấu là GIAO HƯỞNG, NHẠC, VŨ KỊCH làm căn cứ. Làm được như vậy sẽ đạt hiệu quả cao về kinh tế – nghệ thuật. Đầu tư ngàn tỉ mà đúng yêu cầu kỹ thuật thì sẽ phát huy được hiệu quả, không có gì phí phạm, đáng tiếc.

Chưa kể, nếu nói về việc thỏa mãn như cầu của Giới Văn Nghệ sỹ, thì các bạn nào là Fan của Nghệ sỹ nào chắc cũng biết rõ, các nghệ sỹ luôn than rằng “Nước mình chả có khu biểu diễn nào ra hồn”. Giờ cũng phải thỏa mãn cho họ 01 cái khu ra hồn để họ còn phục vụ cộng đồng.

– Nhiều đoàn nghệ thuật, nghệ sĩ đẳng cấp quốc tế không đến Việt Nam vì chưa có nhà hát đạt chuẩn. Đời sống văn hóa nghệ thuật của TP.Hồ Chí Minh được xem là sôi động nhất cả nước nhưng trong đó chủ yếu là nghệ thuật giải trí thường thức cho số đông công chúng. Các đoàn nghệ thuật giải trí lớn trên thế giới có tới TP. Hồ Chí Minh giao lưu không thể mang hết cả ekip và trang thiết bị, nhóm hát phải chia ra, chỉ sang được một phần, hoặc là phải biến đổi chương trình để phù hợp với điều kiện. Vì thế, công chúng không được thưởng thức những giá trị tinh thần cao của thế giới.

Các chương trình ca nhạc lớn như Bi-Rain tới từ Hàn Quốc có thể mang ra sân vận động để biểu diễn, nhưng những ngôi sao ca nhạc tới từ Châu Âu, Mỹ – những công nghệ ca nhạc nghệ thuật giải trí đòi hỏi sự đạt chuẩn trong khán phòng nhà hát chẳng hạn như ngôi sao ca nhạc Céline Dion thì không đến Việt Nam. Ngay cả các show diễn mang nhiều tính giải trí đến gần với công chúng nghe nhạc của nghệ sĩ vĩ cầm Vanessa Mae đi khắp Châu Á nhưng chưa hề ghé Việt Nam một lần.

Nhiều đoàn nghệ thuật lớn trên thế giới cũng đã liên lạc với Việt Nam và mong muốn đến để biểu diễn các loại hình nghệ thuật mang tính giải trí cao như Broadway nhưng vì không có nhà hát đạt chuẩn nên họ chưa thể đến.

Nhạc sĩ Võ Đăng Tín – nguyên Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật TP HCM khẳng định: “Mơ ước có những nhà hát đạt chuẩn là mơ ước chung của tất cả các nghệ sĩ, và số đông khán giả của các môn nghệ thuật đó nhưng khó khăn nhiều quá. Không sân khấu, không nhà hát đạt chuẩn, và không có tác phẩm lớn, nghệ sĩ không được đào tạo, và có môi trường tiếp cận với hoạt động nghệ thuật thì muốn bảo tồn gìn giữ văn hóa, âm nhạc truyền thống không được, mà muốn xây dựng những tác phẩm đỉnh cao xứng tầm thế giới thì càng khó hơn”.

NSND Đặng Hùng bức xúc gần như phát khóc khi chương trình “Tứ Bình” của Nhà hát Bông Sen, biểu diễn nghệ thuật xưa và nay mà ông khổ công dàn dựng đã ‘chết yểu’ vì sức ép về địa điểm biểu diễn.

Ông Lê Hữu Luân – Giám đốc Trung tâm biểu diễn nghệ thuật Sở Văn hoá TP. Hồ Chí Minh cho biết Nhà hát lớn TP. Hồ Chí Minh lúc nào cũng kín lịch, mỗi năm có hơn 400 chương trình biểu diễn, mà nhà hát đã được xây dựng cách hiện tại cả trăm năm. Ông Lê Hữu Luân tự nhận cảm thấy có lỗi khi dự án xây nhà hát cho TP. Hồ Chí Minh đã bàn bạc từ rất lâu nhưng vẫn chưa xây được một nhà hát nào đạt chuẩn, đủ không gian để các đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp biểu diễn.

*** 30 NĂM KHÔNG XÂY NỔI MỘT NHÀ HÁT

TP. Hồ Chí Minh rất cần xây dựng được khu liên hợp nghệ thuật cỡ lớn, tổ chức trong đó nhiều khán phòng khác nhau:

“2000-3000 chỗ, 1.200 chỗ, 700 chỗ, 500 chỗ, thậm chí có sân khấu chỉ cần 200 chỗ, chẳng hạn như sân khấu rối nước, nếu khán phòng quá 200 chỗ chắc chắn khán giả khó mà giao lưu thưởng thức được trọn vẹn sự thú vị của loại hình nghệ thuật này.”

“Không phải chỉ xây cái vỏ nhà hát là xong, mà quan trọng là các thiết chế văn hóa, nghệ thuật bên trong nhà hát được đầu tư như thế nào, quản lý nó hoạt động ra sao? Xây nhà hát đạt chuẩn nghĩa là phải nghĩ trước cho cả trăm năm. Không thể nào lặp đi lặp lại mãi bài toán xây lỗi những công trình ngàn tỉ. Và cũng không thể nào mới mấy chục năm đã đập ra xây lại” – Nhạc trưởng Trần Vương Thạch gửi gắm tâm sự.

Sân khấu biểu diễn cho thể loại giao hưởng rất đặc thù, vũ kịch cũng khác, và nhạc kịch càng khác nữa. Mỗi bộ môn nghệ thuật có những yêu cầu đặc thù, cần sân khấu riêng để thực sự có đất sống, nhất là những bộ môn nghệ thuật truyền thống Việt Nam, chẳng hạn như những bộ môn như hát bội, tuồng, chèo, quan họ, hát văn, ví dặm… đang dần mất khán giả, càng cần đến sự hỗ trợ của nhà nước, chính phủ để tồn giữ các bộ môn nghệ thuật đó trong những nhà hát đạt chuẩn.

Chẳng hạn như di sản văn hóa kịch nghệ cổ điển, gần như biến mất khỏi đời sống thực – sân khấu kịch Noh của Nhật Bản, đã được chính phủ Nhật hỗ trợ phục hồi bằng nguồn lực của nhà nước, và được bảo tồn, phục dựng như một môn nghệ thuật quốc gia, để giữ gìn và giới thiệu cho du khách quốc tế thấy được giá trị của một nền văn hóa.

“Xây nhà hát trăm tỉ hay ngàn tỉ cũng đừng nghĩ ngắn
TP. Hồ Chí Minh đủ sức dàn dựng những vở nhạc kịch kinh điển nhưng lại chưa có cụm nhà hát đạt chuẩn. ”

Thế giới không còn xa lạ với tư duy quy hoạch văn hoá tới cả trăm năm, nên mỗi công trình nhà hát đều đáng để người dân tự hào và du khách kéo tới chiêm ngưỡng. Nhà hát Sầu Riêng của Singapore nằm ở cửa sông và biển, bên bờ hồ trung tâm, nối vào thành phố từ một cây cầu rất đẹp. Không chỉ có các chương trình nghệ thuật diễn ra rôm rả trong các khán phòng nhà hát, xung quanh hồ, hàng đêm có vô số các chương trình nghệ thuật đường phố, nghệ thuật trong không gian công cộng liên tục được trình diễn. Nhà hát Con Sò của thành phố Sydney (Australia) cũng là một công trình kiến trúc tuyệt vời, với điểm nhìn nổi bật mà từ rất xa người dân và khách du lịch đã có thể chiêm ngưỡng, trở thành biểu tượng văn hóa của nước Úc.

“TP. Hồ Chí Minh 30 năm không xây xong một nhà hát đạt chuẩn, hiện tại vẫn phải sử dụng nhà hát xây từ trăm năm trước, vậy thì công chúng và những người làm nghệ thuật sẽ tiếp tục phải chờ đến bao lâu?!”

Báo Tinh Hoa

Bài trướcChủ tịch Interpol Mạnh Hoành Vĩ bị bắt tại Trung Quốc với cáo buộc tham nhũng
Bài tiếp theoBphone 3 chuẩn bị ra mắt vào sáng nay, sẽ có 2.500 người tham dự
Theo dõi
Thông báo
guest
0 Góp ý
Inline Feedbacks
View all comments