Góc nhìn: Độc lập

1
564

(Báo Tinh Hoa) – Nếu hôm qua có một Tuyên bố Hà Nội được ký kết sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều, chúng ta có thể đã chứng kiến một thời khắc lịch sử quan trọng khi cục diện chính trị thế giới thay đổi đáng kể. Tiếc thay, chính trị và nhất là chính trị quốc tế đã không và sẽ không bao giờ tồn tại cặp quan hệ “nếu-thì”.

Hình ảnh vui về Trump – Kim.

“Tôi ưa tự do với nguy hiểm hơn là hòa bình trong nô dịch.”
(I prefer liberty with danger than peace with slavery.) – Jean Jacques Rousseau

Ai là người mong chờ nhất sự thành công của Hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều? Đó có thể là Triều Tiên, cũng có thể là Hoa Kỳ, nhưng trớ trêu thay người thực sự mong chờ chính là Hàn Quốc – người không tham dự vào hội nghị nhưng lại có quyền lợi liên quan trực tiếp. Về mặt kỹ thuật, Hàn Quốc và Triều Tiên vẫn đang trong tình trạng chiến tranh, điều này thể hiện qua Hiệp định đình chiến 1953 tại Bàng Môn Điếm. Và vì vẫn còn trong tình trạng chiến tranh, quân đội Hoa Kỳ sẽ chỉ huy quân đội Hàn Quốc theo thỏa thuận hai nước này đã ký năm 1950. Nói cách khác, nếu hai miền Triều Tiên lập khôi phục lại hòa bình sau 66 năm thì Hàn Quốc sẽ có quyền yêu cầu Hoa Kỳ để cho họ kiểm soát thực sự quân đội mình. Độc lập, chưa bao giờ là thứ dễ tiếp cận; trở nên thiết yếu đối với một quốc gia Đông Á nơi mà khí tiết của bậc trượng phu luôn được đề cao. Cú giảm gần như thẳng đứng của thị trường chứng khoán của Hàn Quốc hôm qua đã nói lên điều đó.

Chủ tịch Kim Jong-un và Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in trong cuộc gặp thượng đỉnh liên triều vào tháng 4/2018.

Cũng giống ông ngoại của mình Nobusuke Kishi, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe là một người theo chủ nghĩa dân tộc. Abe là một người có mối quan hệ sự rất phức tạp với Hoa Kỳ; một mặt ông vẫn hưởng ứng theo những nhóm chính sách của Trump như “nước Mỹ trên hết”, một mặt ông vẫn tìm cách để giảm ảnh hưởng của Hoa Kỳ tại Nhật Bản. Người Nhật đã được hưởng lợi rất lớn từ việc là đồng minh của Hoa Kỳ, nhưng sự khống chế về mặt chính trị và quân sự của nước này làm giới tinh hoa của Nhật khó lòng chấp nhận. Nhật Bản trên lý thuyết là đa đảng, nhưng với sự hậu thuẫn cực lớn của Hoa Kỳ khiến cho không bất cứ đảng cánh tả nào có thể cạnh tranh vị trí cầm quyền với đảng Dân chủ Tự do bảo thủ. Đa nguyên, đôi khi nó chỉ mang tính nguyên tắc như vậy. “Quyền phòng vệ tập thể” là một bước tiến không dài nhưng đủ quan trọng của Abe để những người đàn ông Nhật thực thụ có thể đứng lên bảo vệ đất nước thay vì cay đắng khi bị xét xử bởi những thẩm phán người nước ngoài tại tòa án Tội ác chiến tranh Tokyo năm 1945.

“Dối trá không nằm trong ngôn từ; nó nằm trong sự việc.”
(Falsehood is never in words; it is in things.) – Italo Calvino

Ai được hưởng lợi từ hội nghị Mỹ – Triều? Số đông vẫn cho rằng Triều Tiên sẽ hưởng lợi ích không nhỏ khi hội nghị đạt được thỏa thuận dỡ bỏ 11 lệnh cấm vận; lợi ích kinh tế luôn là thứ dễ nhận biết nhất. Tuy nhiên, Hoa Kỳ cũng kỳ vọng đạt được lợi ích chính trị không kém khi khẳng định vị thế đứng đầu của mình trong việc giải quyết tranh chấp quốc tế và tác động đến Triều Tiên nhằm kiềm tỏa Trung Quốc, nước vốn dĩ có quan hệ không thực sự ổn định với Triều Tiên. Mỹ – Triều đều theo đuổi những giá trị và lợi ích tuy không hẳn là trái ngược nhưng cũng không hề đồng nhất. Lợi ích của Triều Tiên và của Chủ tịch Kim gần như là một khi sự tồn tại của 2 thực thể này gắn chặt với nhau. Kim đã đến hội nghị trong tâm thế rất thoải mái. Ngay cả trong tình huống không đạt được thỏa thuận như ngày hôm qua, tình hình Triều Tiên vẫn không thể tệ hơn thời điểm Kim đặt chân lên tàu đến Việt Nam; họ đơn giản là vẫn tiếp tục sống với 11 lệnh cấm vận. Nhưng Kim vẫn có được lợi ích nhất định khi cho thế giới thấy dấu ấn dần đậm nét trong phong cách chính trị của mình với nỗ lực cố bước ra khỏi cái bóng của cha và ông. Hình ảnh của Kim đang thể hiện với thế giới là một chính trị gia trẻ tuổi có thiện chí hoà bình và có thể chấp nhận ngồi vào bàn để đàm phán.

Nhưng đối với Trump thì lại là một vị trí hoàn toàn khác vì lợi ích của Trump và Hoa Kỳ chưa bao giờ là đồng nhất. Trump đến Việt Nam khi phe Dân Chủ tung những đòn đánh truyền thông cực rát và rời Việt Nam khi Michael Cohen, luật sư của Trump đưa ra những cáo buộc trực tiếp vào ông tại Hạ Viện. Kim có thể vẫn kiên nhẫn đến hội nghị thượng đỉnh lần 3 hoặc nhiều lần hơn sau đó nhưng Trump thì không còn nhiều thời gian như vậy khi cuộc bầu cử Tổng thống mới của Hoa Kỳ sẽ diễn ra trong năm tới. Trump có thể có lý khi cho rằng mình “không vội vã” với một vấn đề nhạy cảm như bán đảo Triều Tiên, nhưng nỗi ám ảnh về việc so sánh mình với người tiền nhiệm Obama luôn hiện hữu trong những chính sách của ông. Donald Trump, cho đến giờ phút này vẫn chưa hề có một di sản đáng kể nào trong nhiệm kỳ của mình khi chính sách ngăn chặn thâm hụt thương mại đang được kì vọng lại không mang lại những tín hiệu khả quan.

Chủ tịch Kim Jong-Un và Tổng thống Donald Trump tại thượng đỉnh Mỹ – Triều tại Ha Noi Summit 2019.

“Ngôn từ được sử dụng để che dấu suy nghĩ.”
(One great use of words is to hide our thoughts.) – Voltaire

Một trong những điểm cuốn hút của bài xì tố (poker) chính là màn cân não nghẹt thở giữa hai đối thủ và cả đám đông xung quanh khi chưa ai biết về lá bài tẩy của nhau. Khi hội nghị thượng đỉnh trước thời điểm diễn ra đã bị bao trùm kín bởi thông tin về tương quan giữa cặp lợi ích đối nghịch nhau là “phi hạt nhân” và “dỡ bỏ lệnh cấm vận”; con người ta có lẽ chỉ có thể bước vào bàn đàm phán với hành trang là sự tử tế và đo lường khả năng chịu đựng của nhau. Hoa Kỳ có thể chấp nhận cho một Triều Tiên phát triển cực nhanh chóng, thậm chí nhập siêu hàng hóa của mình nhưng không thể nào chấp nhận việc từ bỏ hàng loạt căn cứ chiến lược quan trọng của mình ở Đông Á. Triều Tiên cũng vậy, quyết định dỡ bỏ tổ hợp Yongbyon hay ngay cả việc đem căn cứ Sangnam-ni lên bàn đàm phán cũng không có nghĩa họ sẵn lòng từ bỏ con bài chủ chốt “hạt nhân”, thứ duy nhất đem lại quyền lực đàm phán với phương Tây.

“Xung đột càng lớn thì thắng lợi càng vinh quang.”
(The harder the conflict, the more glorious the triumph.) – Thomas Paine

Vậy ai mới là người thực sự chiến thắng sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều? Không ai khác đó chính là Việt Nam, một điều rất rõ ràng. Khi Singapore chi 15 triệu USD cho hội nghị Mỹ – Triều lần 1 năm 2018; họ cũng bất ngờ khi thống kê cho thấy khoản thu về gần 500 triệu USD đến từ khách du lịch và lượng phóng viên khổng lồ đến dự sự kiện này. Việt Nam tất nhiên phải chi một khoản tương đương thậm chí nhiều hơn hẳn để tổ chức hội nghị lần 2, có điều khoản chi là một khoản đầu tư vô cùng xứng đáng. Tuy lợi ích kinh tế sau đó là một điều không thể bàn cãi nhưng đem so sánh với lợi ích chính thì sau hội nghị thì sẽ trở nên khập khiễng. Những ưu thế chính trị cực lớn đến từ việc tổ chức một trong những sự kiện chính trị quan trọng nhất năm 2019 cho phép Việt Nam tham gia sâu rộng hơn vào những quan hệ quốc tế và khẳng định vị trí, tầm nhìn của mình và nhất là truyền đi thông điệp biểu tượng về một đất nước “hòa bình”.

Khi những chúng ta chỉ tập trung bới móc những hạt sạn trong xã hội, chúng ta không thể nhìn nhận được việc thả lỏng cho truyền thông đưa tin về cuộc chiến biên giới 1979 là một động thái làm giảm rõ rệt sự ảnh hưởng của Hoa Vĩ đối với việc đấu thầu hạ tầng 5G tại Việt Nam. Triều Tiên với Việt Nam có thể là một người bạn khi 14 chiến sĩ phi công DPRK hi sinh tại Việt Nam nhưng sự hiện diện của vũ khí và các cố vấn quân sự DPRK hỗ trợ cho quân Khơ me Đỏ suốt biên giới Việt – Cam khiến cho chúng ta với họ chưa từng là anh em. Việc vắng nhà để sang Campuchia khi khách đến là một lời nhắc nhở về mối quan hệ của hai nước; đồng thời là một bước đi cực khôn ngoan cho thấy Việt Nam giữ vững vị thế trung lập trong một thế giới mà chỉ cần một chút nghiêng nhẹ về bất cứ phía nào cũng sẽ mang đến những hậu quả khôn lường. Đó mới là cách làm chính trị quốc tế của những cao thủ thực sự.

Và cuối cùng, khi vẫn còn được sống và làm việc trong một đất nước độc lập và hòa bình, hãy học cách tự hào về điều đó !

Nguồn: FB Steven Tran – BBT Báo Tinh Hoa

1
Leave a Reply

avatar
1 Bình luận chủ đề
0 Trả lởi chủ đề
0 Followers
 
Được phản hồi nhiều nhất
Chủ đề nóng
1 Tác giả bình luận
Sự Thật Tác giả bình luận gần đây
  Theo dõi  
mới nhất cũ nhất nhiều bình chọn
Thông báo
Sự Thật
Guest
Sự Thật

Cái giá phải trả để có “Độc lập – Tự chủ” là không bao giờ nhỏ! Hàn Quốc hay Nhật Bản giờ có muốn tự quyết bất kì gì cũng phải hỏi ý kiến Phụ Huynh của mình xem có gật đầu ko? Nhục… Và một số thằng với tư tưởng thân Phương Tây đang muốn cho dân tộc này cũng phải luồn cúi như thế trước bố Mẽo của chúng nó.