Vào thời trung cổ có phải chú hề Jester sẽ bị quẳng cho cá sấu ăn nếu không làm vua hài lòng?

7
126

Hỏi: Thời Trung cổ có thật là nhà vua sẽ quẳng chú hề (jester/fool) cho cá sấu ăn nếu như họ không pha trò để nhà vua vừa lòng?
Người trả lời: Chrissie Nyssen, từng sửa TV và đầu VCR ở Balmoral


Bạn đã hiểu sai mục đích ᴄủᴀ chú hề trong triều đình thời Trung cổ. Họ không ở trong triều chỉ để mua vui.

Triều đình ᴄủᴀ nhà Vua có xu hướng tụ họp những kẻ hay “vâng dạ” thường chỉ nói những thứ nhà Vua muốn nghe. Họ phải rất liều lĩnh mới dám nói với nhà Vua những gì ông ta không muốn nghe, hay cho lời khuyên trái ngược hay phê bình ông ta. Đó đơn giản là thực tế. Nhà Vua ở trên ngai vàng do Quyền năng Thần thánh và do đó không bao giờ sai.

Tuy nhiên, một nhà Vua khôn ngoan luôn giữ bên mình một chú Hề. Chú Hề được phép nói bất kỳ thứ gì anh ta muốn mà không phải chịu hậu quả. Bằng cách này nhà Vua biết được những gì thực sự đang xảy ra trong vương quốc ᴄủᴀ mình. Tại sao ông ta phải quẳng một nguồn tin quý giá ᴄủᴀ mình cho cá sấu ăn chứ?

— Bình luận —

Jake Williams: Nếu sau này tôi có mở công ty lớn, nhớ nhắc tôi tuyển một chú hề nhé.

Ralph King: Thị trường lao động không thiếu đâu.

Lance Knuth: Tôi làm chú hề giỏi lắm. Tôi có thể làm chú hề từ xa với tiền công $15/h. Hề cá nhân phải chịu thêm phí đi lại, và gửi hóa đơn trong ngày.

Mark Stamp: Chỉ riêng bộ kỹ năng cực kỳ đa dạng ᴄủᴀ một chú hề trong triều đình – đôi tai ᴄủᴀ nhạc công, ᴋʜả ɴăɴɢ diễn xiếc, thông minh và sắc bén, đó quả là quý giá khi phải cho xử anh ta. Như mọi nghệ sĩ hài, họ ɴổɪ ᴛɪếɴɢ với tài thông báo tin tức bằng cách biến nó thành truyện cười. Còn lâu họ mới là mấy gã đần độn. Khi đi dự nhiều lễ hội ở miền quê chắc chắn họ sẽ nắm rất nhiều tin tức để đem về triều đình. Như thế tôi cũng sẽ không ngạc nhiên nếu những ông vua nóng nảy và kém khôn hơn sẽ có xu hướng thích chú hề chỉ làm mấy tên đần nhảy nhót.

Sharyn O’Connell: Chưa kể cá sấu (crocodile) đâu có sống ở Châu Âu, và có ai lại thèm tốn công tốn sức nhập khẩu bọn chúng…


Người trả lời: Erik Marcinik, Thạc sĩ Bảo tàng học (2023), Trường cao học Nghệ thuật và Khoa học NYU

Không đâu. Những chú hề sẽ không bị xử tử vì không pha trò cho vua cười, nhưng sẽ bị quở mắng và có thể bị thay thế. Tuy vậy tôi cũng không nghĩ chú hề thời Trung cổ thường bị thay thế vì họ là một trong những người thân cận nhất ᴄủᴀ vua. Trí khôn và sự hài hước ᴄủᴀ chú hề trong triều đình khó mà thay thế được.

Báo tin xấu

Cùng với nhiệm vụ chọc cười thông thường, các chú hề có nhiệm vụ báo tin xấu cho nhà Vua bằng cách nào đó tích cực, như thế giảm bớt ảɴʜ ʜưởɴɢ ᴄủᴀ tin xấu. Có câu ‘đừng ɢɪếᴛ sứ giả’, vì thường nếu không kèm theo một câu nói giỡn, tin tức đó sẽ làm nhà Vua ɴổɪ ɢɪậɴ tới mức trừng phạt người sứ giả. Trong lúc đó các chú hề được sử dụng vì họ có thể báo tin mà không sợ bị trừng phạt như thế; có thể biến một thứ kinh khủng thành một truyện cười không đỡ được.

Một ví dụ là vào năm 1340 khi toàn bộ chiến hạm ᴄủᴀ Vua Phillippe VI ᴄủᴀ Pháp đã bị quân Anh phá hủy trong Trận Sluys. Không ai dám nói cho Phillippe VI tin này, trừ anh hề đã nói với Vua rằng bọn thủy thủ Anh “hèn quá không dám nhảy xuống nước như người Pháp can đảm ᴄủᴀ chúng ta.”

Giáng chức chú hề

Đã có vài trường hợp một chú hề bị giáng chức vì đi quá giới hạn, như với Archibald Amstrong (http://en.wikipedia.org/wiki/Archibald_Armstrong). Tuy vậy kể cả khi ông bị ghét tới mức bị dọa treo cổ, Archibald vẫn được Vua Charles ưu ái và được tặng khoảnh đất lớn ở Ireland. Sau này những cuốn sách kể lại truyện cười ᴄủᴀ ông được lưu truyền ở London.

Nhưng trường hợp này hiếm. Người ta đồn rằng có những nhà quý tộc quá đáng đến mức quở trách chú hề ᴄủᴀ mình vì không đủ “bựa” khi nói xấu chính mấy vị này.

Medieval Jester – More Than Just a Fool

Link: https://qr.ae/TWn5FT

Theo dõi
Thông báo
guest
7 Comments
cũ nhất
mới nhất nhiều bình chọn
Inline Feedbacks
View all comments
Long Nguyen
Long Nguyen
1 year ago

Hmmm….. Trạng Quỳnh? Hehe

Đinh Nguyễn
Đinh Nguyễn
1 year ago

Yèh. Mấy chú hề nói là hề thôi nhưng ăn nói uyên bác vlon ấy. Nhất là hề ở trong kịch Shakespeare, ông nào cũng nói như tác giả ::::))))))))))))))))))))))

Tran Bao An
Tran Bao An
1 year ago

trans: Trong khi dịch mình nhận thấy có một nhân vật khá gần với ấn tượng của mình về một Jester, đó là quản gia Stephen trong Django Unchained, trước mặt khách thì giả ngây giả ngô giả pha trò nhưng sau cánh gà mới là người thân cận nhất của gã địa chủ, có con mắt sắc bén và báo cho ông chủ những tin tức khó nghe nhất :3

Son Vu
Son Vu
1 year ago

Chú hề/The Trickster là một trong những archetype nguyên thủy, quan trọng nhất của nền văn hóa rồi. Dấu hiệu tiêu biểu của nhà vua đồ tể là cái nhà vua mà vì lo sợ sự thật, sai lính giết chú hề trong triều (Joffrey Baratheon là một ví dụ). Trích lời từ Carl Jung về mẫu hình Chú hề: “Anyone who belongs to a sphere of culture that seeks the perfect state somewhere in the past must feel very queerly indeed when confronted by the figure of the trickster. He is a forerunner of the saviour, and, like him,… Read more »

Minh Hằng
Minh Hằng
1 year ago

Hay vãi ? Cảm ơn bạn thớt đã dịch :>

Nguyễn Chí Nguyện
Nguyễn Chí Nguyện
1 year ago

Đứa nào đòi quẳng anh xuống cống cho cá chép ăn thịt?

Phúc Nguyễn
Phúc Nguyễn
1 year ago

Mấy lão vui có vẻ không giỏi trong việc giữ bình tĩnh nhỉ, cứ tức lên là đem người khác ra phạt :v