Làm thêm giờ gây tổn hại tới sản phẩm và nhân lực của công ty bạn

14
90

r/programming
u/magenta_placenta (4.2k points)
LÀM THÊM GIỜ (OVERTIME) GÂY TỔN HẠI TỚI SẢN PHẨM VÀ NHÂN LỰC ᴄủᴀ NHÓM BẠN.


____________________
Bài viết gốc thuộc trang Medium:
https://medium(.)com/@plainprogrammer/overtime-hurts-your-software-your-team-1c16c99e28aa

James Thompson
28/09/2018
____________________

Luôn có những áp lực khiến bạn phải làm thêm giờ, tại hầu hết mọi công ty. Việc này được ngôn từ hoá thành “nhiệm vụ”, “tầm ảɴʜ ʜưởɴɢ”, “việc cấp bách”, và các uyển ngữ khác. Những người được nhìn nhận là nhân viên tích cực thì thường có thái độ sẵn sàng làm thêm giờ.

> “Joe đã bỏ công sức trên cả kỳ vọng để giúp chúng ta đạt được mục tiêu. Ở lại muộn, đi làm cả những buổi cuối tuần. Cậu ấy thật sự đã ʜʏ sɪɴʜ bản thân mình vì nhiệm vụ ᴄủᴀ cả nhóm.”

ᴍᴀʏ ᴍắɴ thay, tôi chưa từng làm ở nơi nào mà sự ác cảm với việc làm thêm giờ ᴄủᴀ tôi bị gièm pha. Nhưng, việc ca tụng việc này thì thật là nực cười. Đây là dấu hiệu ᴄủᴀ những vấn đề mà chưa bao giờ được ca ngợi cả.

Về căn bản, với nhu cầu thiết yếu thì làm thêm giờ (overtime) được phản ánh qua các yếu tố như tính chuyên ɴɢʜɪệp (professionalism), độ ưu tiên (priorities), và sự linh hoạt (agility). Tôi chủ yếu lo ngại về việc này trong các công ty phát triển phần mềm. Tuy nhiên, những ảɴʜ ʜưởɴɢ tiêu cực ᴄủᴀ nó tới năng suất (productivity) và chất lượng (quality) thì có thể được nhận thấy trong bất kỳ bối cảnh nào.
____________________

Tính Chuyên ɴɢʜɪệp (Professionalism)

Tính chuyên ɴɢʜɪệp chung quy lại là tuân theo khuôn khổ. Năng lực và kỹ năng thì đến từ việc rèn luyện bản thân theo khuôn khổ nhất định, bất kể cố gắng như thế nào. Làm thêm giờ đại diện cho sự phá vỡ khuôn khổ đã đề ra trong kế hoạch công việc. Đồng thời cũng gợi đến sự thiếu ɴɢʜɪêm ngặt ở những phạm vi khác nữa. Nhưng, cơ bản mà nói, không thể gọi là thành công nếu chúng ta phải gò ép công việc để ngăn chúng khỏi bị “tràn ra” khỏi một giới hạn nào đó.

Câu nói “làm hết sức, chơi hết mình” (work hard, play hard) thường có liên đới với tư duy dẫn đến việc làm thêm giờ. Ý tưởng ở đây là việc thúc ép bản thân làm việc thật siêng năng hướng tới mục tiêu nào đó, sau khi đạt được mục tiêu thì chúng ta sẽ được phép thả lỏng. Nhưng, sẽ ra sao nếu bạn trượt mục tiêu? Sẽ ra sao nếu bạn chẳng bao giờ được nghỉ vì có một mục tiêu khác vừa được dựng lên? Khi xem làm thêm giờ là chuyện chấp nhận được, thì sẽ đẻ ra càng nhiều giờ làm thêm hơn nữa để đảm bảo rằng bạn không bao giờ kiếm nổi một chút thời gian mà “chơi”.

Có một cách tiếp cận tốt hơn, được thể hiện trong câu nói: “làm hết sức, xong rồi về nhà” (work hard, then go home). Câu này thể hiện được tiền đề ᴄủᴀ trạng thái cân bằng giữa công việc và phần còn lại ᴄủᴀ cuộc sống mỗi người. Mỗi ngày chúng ta ráng sức hoàn thành phần việc mà ta cần và khi ngày trôi về tan tầm ta sẽ về nhà. Những thứ ta làm khi xong công việc hàng ngày là việc riêng ᴄủᴀ ta. Chúng ta được quyền gác lại công việc ở chỗ làm và sử dụng thời gian riêng theo ý muốn.

Cách tiếp cận này trả lại đúng quyền hạn về tay mỗi cá nhân để họ quyết định xem cái gì là quan trọng với đời tư ᴄủᴀ họ. Một số người có thể nói rằng họ muốn ưu tiên công việc, nhưng chúng ta sẽ diễn giải ra để thấy rằng đó thường là một quyết định thiếu khôn ngoan. Tính chuyên ɴɢʜɪệp thì bao gồm việc tôn trọng những ranh giới riêng và luyện tập theo khuôn phép ɴɢʜɪêm ngặt. Không nên mong đợi người ta chọn giữa sự ɴɢʜɪệp và gia đình, giữa việc làm và bè bạn, hay giữa công việc và giải trí. Những nhân viên chuyên ɴɢʜɪệp, và những tổ chức muốn sử dụng họ một cách tốt nhất, thì nên cố gắng đưa sự cân bằng này vào khuôn phép.
____________________

Độ Ưu Tiên (Priorities)

Độ ưu tiên là một phạm trù khác, có liên quan đến tính chuyên ɴɢʜɪệp, cần được nhắc đến. Trong hầu như tất cả các trường hợp mà tôi quan sát được, hoặc là được hỏi, việc chấp nhận làm thêm giờ xảy ra khi ai đó làm hỏng những phần quan trọng nhất trong công việc. Đâu đó và bằng cách nào đó thì chúng ta đã không giành được quyền ưu tiên. Việc quan trọng và cấp bách nhất đã không được hoàn thành vào thời điểm thích hợp nhất. Đôi khi lỗi lầm xảy ra hoặc tình hình thay đổi. Nhưng thường thì, ai đó đã hiểu sai về độ ưu tiên.

Chuyện này lật lại vấn đề thiết yếu trong công việc, đó là giao tiếp. Chúng ta cần phải mưu cầu tính nhất quán và phản hồi rõ ràng trong công việc. Bất cứ khi nào điều đó bị phá vỡ, nguy cơ sẽ gia tăng: ta sẽ không làm những phần việc quan trọng nhất ở thời điểm ta cần làm. Thực tế là ta không nên làm những phần việc mà ta ɴɢʜɪ ngờ về giá trị ᴄủᴀ chúng. Việc làm rõ các mức ưu tiên mà ta chưa nắm được sẽ giúp ta đẩy nhanh các phần việc quan trọng trước. Nhưng, nếu chúng ta không thể phán định được giá trị ᴄủᴀ một phần việc nào đó thì nó rất có thể là thứ không đáng làm trước. Thất bại trong việc xem xét độ ưu tiên một cách xác đáng sẽ gây rủi ro cho thành công ᴄủᴀ sản phẩm, vì chúng ta không thể chắc chắn rằng đang xây dựng sản phẩm theo đúng quy trình.

Khi độ ưu tiên, đi kèm với giá trị, ᴄủᴀ các phần việc được hiểu một cách đích xác, việc điều chỉnh kế hoạch sẽ trở nên dễ dàng hơn. Việc hiểu giá trị ᴄủᴀ thứ mình đang làm sẽ cung cấp cơ hội để ta quản lý phạm vi và tiến độ công việc. Chúng ta có thể đẩy các việc quan trọng lên trước và hoãn lại hoặc dừng hẳn các việc không cần thiết. Làm rõ tầm quan trọng ᴄủᴀ độ ưu tiên cho phép ta nắm được một nguyên nhân gốc rễ ᴄủᴀ chuyện cần làm thêm giờ để tránh đi.
____________________

Tăng Ca Ngoài Khung Giờ (After-Hours)

Tôi đã làm một kỹ sư phần mềm trong phần lớn ᴄủᴀ 50 năm vừa qua. Nhưng đan xen trong thời gian đó thì tôi cũng làm được khá lâu công việc bảo trì hệ thống máy tính ɴɢʜɪệp vụ. Đôi khi các hệ thống đó bị sập và yêu cầu bạn phải bỏ công sức ngoài giờ làm. Điều chỉnh lại lịch trình có thể là một chuyện đôi khi vẫn xảy ra trong công việc ᴄủᴀ chúng ta. Nhưng, khi liên kết lại với tính chuyên ɴɢʜɪệp, chuyện này không nên được hiểu thành làm trọn vẹn một ngày công và còn bỏ thêm cả thời gian riêng ᴄủᴀ cá nhân.

Tôi đã từng ᴍᴀʏ ᴍắɴ giữ một số vai trò trong các công ty mà cho phép tôi co giãn lịch trình để đối ứng cho những tình huống đột xuất. Nếu tôi phải sửa server vào lúc 2 giờ đêm, tôi sẽ không bị ép phải có mặt tại công sở đúng giờ như bình thường vào buổi sáng hôm tới. Phận sự hàng ngày sẽ được lên lịch lại để bù cho nhu cầu nghỉ ngơi và tránh bị kiệt sức. Cần phải nhận thức rằng việc thay đổi lịch hoặc điều tiết cho việc tăng ca thì sẽ không giống với bị ép, hay thậm chí là tình nguyện, làm thêm giờ.
____________________

Tính Linh Hoạt (Agility)

Tuyên bố giá trị đầu tiên trong Tuyên Ngôn Phát Triển Phần Mềm Theo Mô Hình Agile (Manifesto for Agile Software Development) là “Đặt các cá nhân và tương tác lên trên quy trình và công cụ” (“Individuals and interactions over processes and tools”). Yếu tố con người luôn đi đầu trong bất kỳ tổ chức nào sử dụng mô hình Agile. Bạn không thể trông coi những việc mà bạn muốn nó được hoàn thành mà không quan tâm đến những người thực hiện công việc đó trước. Và, giữa những nguyên tắc căn bản nằm trong cùng tuyên ngôn trên, có một nguyên tắc gọi là Tốc Độ Bền Vững (Sustainable Pace).

> Quy trình ᴄủᴀ Agile khuyến khích phát triển theo cách bền vững. Những người dẫn đầu, lập trình viên, và người dùng nên duy trì một tốc độ không đổi vô thời hạn.

Làm thêm giờ là một kẻ thù ᴄủᴀ Tốc Độ Bền Vững. Nếu ta cần làm thêm thì có gì đó trong quy trình ᴄủᴀ đã bị sắp xếp sai, hoặc không hoạt động được. Trong một tổ chức Agile, việc này là một triệu chứng ᴄủᴀ những khuyết điểm mang tính hệ thống. Hãy chỉ điểm ra những vấn đề trong việc xét ưu tiên, giới hạn phạm vi, đáɴʜ giá chất lượng, hoặc các lĩnh vực khác. Bất kể nguyên nhân gốc rễ là gì đi nữa, hãy chỉ điểm rỏ ràng. Đừng chấp nhận chuyện này như là một chuyện không thể tránh được hoặc là chuyện thiết yếu.

Tính linh hoạt trong Agile yêu cầu giữ cân bằng cho cuộc sống ᴄủᴀ những nhân sự trong mô hình đó. Điều này nghĩa là họ cần thời gian để giải toả áp lực. Chúng ta không thể làm việc hiệu quả nếu ta luôn luôn ở trạng thái làm việc. Về sau cùng thì năng lực chuyển giao sản phẩm sẽ chịu ᴛ‌Һ‌‌ɪệᴛ Һ‌ạɪ, chất lượng sẽ chịu ᴛ‌Һ‌‌ɪệᴛ Һ‌ạɪ. Và ta sẽ ʙị ʙắᴛ buộc phải phải đầu tư nhiều thời gian hơn nữa để sửa những lỗi sai ᴄủᴀ lần chuyển giao đầu tiên. Vậy nên, nếu có thể tập trung vào việc sửa đổi các vấn đề mang tính hệ thống mà khiến cho việc làm thêm giờ trông có vẻ cần thiết, thì ta sẽ tránh được việc đó và duy trì công việc một cách ổn định nhất có thể.

Link được dẫn trong phần này:
– Tuyên ngôn Agile: http://agilemanifesto(.)org/
– Nguyên tắc ᴄủᴀ Agile: http://agilemanifesto(.)org/principles.html
____________________

Năng Suất (Productivity)

Những ɴɢʜɪên cứu cũng chỉ ra rằng làm thêm giờ là chuyện tốn thời gian. Năng suất giảm sút dần khi chúng ta làm thêm triền miên tiếp diễn. Và, hoá ra là công sức này hoàn toàn có thể bị bù trừ bởi sự giảm sút kia. Có một câu châm ngôn hiện đại nói rằng khi ở lại muộn thì ta không làm được nhiều việc hơn, mà ta vẫn chỉ làm chừng đó việc nhưng chậm hơn. Thời gian làm thêm giờ thì, giống như đã nói ở tiêu đề, quãng thời gian kém năng suất.

Làm thêm giờ gây ảɴʜ ʜưởɴɢ tiêu cực đến năng suất vì nhiều lý do. Vậy nên tốt nhất là hoàn toàn tránh việc đó đi. Tại sao phải tiêu tốn nhiều thời gian kém năng suất khi ta có thể đơn giản là nghỉ ngơi và quay lại với năng suất cao nhất? Không có biện hộ nào đủ hợp lý cả. Chúng ta đã bằng cách nào đó hình thành phản xạ có điều kiện rằng việc làm thêm giờ là bình thường. Chúng ta tự lừa dối mình khỏi những ɴɢʜɪên cứu khoa học và thậm chí là cả trực giác.

Link được dẫn trong phần này: https://www.entrepreneur(.)com/article/288359
____________________

Chất Lượng (Quality)

Cuối cùng thì, hãy nói về vấn đề chất lượng. Làm thêm giờ không giúp ta rèn khuôn phép về duy trì chất lượng nhất quán trong thực tiễn. Bản thân việc này là cách làm việc cẩu thả, nó cổ xuý bạn hoàn thành vẫn chừng đó công việc được giao nhưng tốn nhiều công sức hơn. Nếu làm việc thêm giờ thì chúng ta đã bị tước đoạt mất ᴋʜả ɴăɴɢ tư cách dùng thời gian riêng để suy ngẫm những vấn đề ᴄủᴀ sản phẩm đang được xây dựng.

Khi ta mất động lực để suy nghĩ cẩn trọng và luyện tập việc phát triển sản phẩm theo một khuôn phép thì chất lượng sản phẩm sẽ bị trôi trượt đi. Ta bỏ qua một trường hợp cần kiểm định ở chỗ này chỗ nọ vì phần giải pháp đó đủ đơn giản. Ta trở nên tự đắc về năng lực phát triển phần mềm mà không cần thói quen duy trì chất lượng theo thời gian dài. Và sự kiêu ngạo đó thì luôn được đặt nhầm chỗ. Không ai trong số chúng ta thông minh như bản thân ta nghĩ. Rèn luyện và những khuôn phép mà giúp duy trì chất lượng ᴄủᴀ phần mềm là sự bảo hộ tốt nhất trước những phát tác ᴄủᴀ sự tự đắc đó. Nhưng làm thêm giờ không cấp cho chúng ta thứ cần để duy trì rèn luyện và những khuôn phép đó: thời gian.

Chất lượng sẽ luôn bị tổn hại khi phải đối mặt với việc làm thêm giờ. Có thể không phải ngay lập tức. Nhưng, khi vẫn còn được chấp nhận hoặc khuyến khích, thì việc đó sẽ ăn mòn rèn luyện và phá tan khuôn phép ᴄủᴀ những lập trình viên thậm chí là tốt nhất. Nếu muốn duy trì chất lượng cao ᴄủᴀ sản phẩm và nhóm dự án thì không thể chấp nhận làm thêm giờ là chuyện bình thường. Việc này không bao giờ “thanh toán” đủ nợ lãi như đã hứa khi “vay” và chúng ta thường không thể biết điều đó cho tới khi chi phí càng tăng lên cao hơn nữa.
____________________

Vậy làm sao để chỉ điểm ra những vấn đề? Cá nhân tôi thì không làm việc quá giờ. Tôi thấy khó chịu khi ai đó được ca ngợi vì làm việc quá giờ. Tôi cũng nói thay cho cả những người khác nữa, những người mà không hiểu về vấn đề trong câu chuyện này, dù họ có cần tôi nói hay là không. Vậy đó, chúng ta phải ʙắᴛ đầu từ nhận thức và chỉ ra rằng đây là một vấn đề tiêu cực. Đó là bước đầu tiên.

Làm thêm giờ là một dấu hiệu ᴄủᴀ sự rối loạn chức năng. Có nghĩa là có điều gì đó ở đâu đó đã hoạt động sai cách. Nếu có ai đó làm thêm giờ thì chúng ta nên suy tính làm sao để việc đó không xảy ra nữa. Không ai muốn việc này dẫn ta đến tình trạng kiệt sức. Nhưng, khi ca ngợi hành động này thì ta lại vô tình cho phép tình trạng đó xảy ra. Đây nên là chuyện mà các công ty cần vạch ra một đường ranh giới rõ ràng để phân định.

Bạn đã chống lại thôi thúc và yêu cầu làm quá giờ ra sao? Bạn có tìm ra cách nào khác để đạt được mục tiêu trong công việc mà không cần ʜʏ sɪɴʜ thời gian riêng tư không? Làm sao để làm tốt hơn trong việc đảm bảo những nhiệm vụ ở công ty không giành quyền kiểm soát toàn bộ cuộc sống ᴄủᴀ tất cả chúng ta?
____________________
Link Reddit: https://redd(.)it/9jp7tm

Theo dõi
Thông báo
guest
14 Comments
cũ nhất
mới nhất nhiều bình chọn
Inline Feedbacks
View all comments
Hoàng Anh
Hoàng Anh
1 year ago

Đụ đĩ mẹ, tag sếp vào đây đi anh em

Lê Huỳnh Đạt Đức
Lê Huỳnh Đạt Đức
1 year ago

Lê Hải :))

Hướng Văn
Hướng Văn
1 year ago

Có thêm hay ko thêm giờ thì cũng làm 1 mình mà? -_- taowork chứ ko phải teamwork :>

Duong Lam Ngoc
Duong Lam Ngoc
1 year ago

Ai đó có thể tóm tắt trong vòng 1 đoạn văn được không 🙁

Nguyễn Gia Phương Anh
Nguyễn Gia Phương Anh
1 year ago

Huyềnn để tham khảo c ạ

Luc Tieu Anh
Luc Tieu Anh
1 year ago

Càng cố càng mệt , tình thần mệt => chất lượng giảm

Kim Ngân
Kim Ngân
1 year ago

OVT nhiều nhất là ở ngành Nhà hàng- Khách sạn. 1 tuần một người phải ovt từ 2-3 lần mỗi lần từ 3-4h. Thế thì có thêm tiền thôi, chả sao ?

Nguyệt
Nguyệt
1 year ago

:v ước gì các chị ở cty có thể đọc bài này, chứ 9h khuya vẫn ngồi ăn mì tôm làm việc ở cty thì tội quá

Hường H
Hường H'Mông
1 year ago

Nhưng có một số nơi lại có văn hóa làm việc over time và nó được coi như thước đo của sự tận tâm với công việc, khi cứ ngồi lại làm thêm giờ là được coi như tâm huyết chứ không hề để ý tới productivity.
:/ hết giờ nhưng sếp chưa về cũng không dám về !!!!!!

Phương Meomeo
Phương Meomeo
1 year ago

Mình thì nghĩ là không nên làm thêm giờ, dù có nhận tiền tăng ca hay gì đi nữa. Làm việc overtime nhiều khi không phải do nhiều việc quá, mà là do bạn không biết cách quản lý thời gian của mình, và một phần cũng là văn hóa ở một số quốc gia nữa. Nhưng ưu tiên cho công việc nghĩa là bạn sẽ phải giảm bớt thời gian cho những thứ khác như gia đình và quan hệ xã hội. Bạn không thể sống mà chỉ biết đến công việc được đâu.

Thanh Ngân Nguyễn
Thanh Ngân Nguyễn
1 year ago

. Phát đọc. Nghỉ trưa đã

Ly Na
Ly Na
1 year ago

nếu làm thêm giờ hãy đảm bảo được nhận đủ lương ngoài giờ và không quá nhiều giờ tăng trong tuần/tháng.
chứ như cty mị giờ thì sắp nghỉ việc tới nơi rồi đây

Duy Bach
Duy Bach
1 year ago

Bài này nói về những ảnh hưởng tiêu cực của việc làm thêm giờ dưới góc độ của một người không thích làm quá giờ và cũng không thích người khác được khen ngợi khi họ làm quá giờ. Và nó đúng dưới dạng lý thuyết :))

Vũ Trần
Vũ Trần
1 year ago

Mình quản lý team và dự án luôn tránh khoản OT này. Câu cửa miệng của mình là “các em estimate nhớ buffer thêm 30%”, và “hãy estimate theo quy tắc 70/30”. Tất nhiên thực tế có nhiều lí do từ phía client, hay thậm chí từ nội bộ dẫn đến bóp lại timeline. Nhưng ở vị trí member không ai muốn OT cả (trừ khi cày tiền), thì những ai làm quản lý cũng nên hạn chế điều này. Nói thì dễ, làm thì khó, nhưng ko cố gắng làm thì sẽ ko xây dựng được một tập thể… Read more »